Oficjalny Internetowy Serwis Informacyjny  
   Aktualny serwis
sławni ludzie z naszej gminy
°
ZNANI LUB MNIEJ ZNANI, ALE Z NAMI ZWIĄZANI
°Antoni Heda
  

Urząd Gminy
Sitkówka-Nowiny
tel. +48 41 347-50-00
nowiny@nowiny.com.pl
Ranking stron
www.gmina.pl
- zagłosuj >>
Sławni ludzie
ZNANI LUB MNIEJ ZNANI, ALE Z NAMI ZWIĄZANI


Adam Pepasiński

Podjęliśmy się próby stworzenia katalogu znanych lub mniej znanych osób, które w minionych wiekach los związał z obszarem objętym granicami gminy Sitkówka-Nowiny (zmienionymi w czasie od 1 stycznia 1974 r. – data powstania gminy).
Autorem katalogu jest Adam Pepasiński, nauczyciel języka polskiego w Szkole Podstawowej w Nowinach, przewodnik świętokrzyski, pasjonat historii i regionalista.
Katalog jest cały czas otwarty.
Publikowane szkice o NASZYCH ZNANYCH LUB MNIEJ ZNANYCH nie są typowymi notatkami biograficznymi. Zwracamy w nich przede wszystkim uwagę na różnorodne powiązania danej osoby z naszym obszarem (większe, mniejsze, czasem symboliczne).
Prosimy o dorzucanie własnych uwag. Historię tworzą zawsze ludzie. Poznawanie ich dokonań powinno być naszym obowiązkiem. Jeżeli macie Państwo jakiekolwiek informacje prosimy o kontakt z Urzędem Gminy Sitkówka-Nowiny (nowiny@nowiny.com.pl)

1. Bąk Stanisława

2. Bielnicki Stefanurzędnik hipoteki. Pierwszy letnik - pionier w Sitkówce. W drugiej połowie lat 20-tych XX wieku wybudował w Trzciankach domek letniskowy.
3. Chłopek Władysław
4. Czachnówna Maria
5. Czarnocki Jan
6. Figarski Józef ps. „Śmiały”
7. Firley Zygmunt ps. „Kajtek”
8. Gieruszka Aleksander ps. „Rycerz”, ppor BCH, AK
9. Giś Jan Kazimierzwłaściciel sołectwa Wola Murowana w XVII wieku. Walczył pod komendą hetmana Stanisława Żółkiewskiego w bitwie pod Cecorą (1620) i tam też poległ.
10. Górniak Leon plut. ps. „Kulka”

11. Heda Antoni ps. „Szary”

Gen. Antoni Heda (w środku), podczas uroczystości rocznicowych pod pomnikiem w Szewcach

znakomity dowódca partyzancki Armii Krajowej.
Podczas bitwy z Niemcami w Szewcach i okolicznych lasach (16/17 września 1944 r.) dowodził 2 Batalionem 3 Pułku AK. Partyzanci tego batalionu odpierali najcięższe uderzenia wroga, próbującego wedrzeć się w głąb polskich pozycji drogą Zgórsko – Szewce.
W 1945 r. zasłynął brawurową akcją na kieleckie więzienie. Siłami Samodzielnej Brygady Kieleckiej uwolnił kilkuset żołnierzy – więźniów z rąk komunistycznych oprawców. Wielokrotnie skazany przez komunistyczne władze na karę śmierci nie załamał się. Dawał często innym współwięźniom przykład żołnierskiego męstwa, żołnierskiej godności. Po uwolnieniu wielokrotnie spotykał się z mieszkańcami Szewc. Przyjeżdżał tu w rocznicę bitwy. Odwiedzał uczestników Marszu Szlakiem I Kompanii Kadrowej. Budził we wszystkich otuchę. Podtrzymywał wiarę w powrót Niepodległej Rzeczypospolitej. Pod koniec życia otrzymał nominację na stopień generalski. Misję ojca kontynuuje w Szewcach jego córka – Marysia.
W 2008 r. Rada Gminy Sitkówka-Nowiny postanowiła upamiętnić wielkie, żołnierskie zasługi generała, jego niezłomną, nieugiętą walkę o niepodległość Polski i nadała głównej ulicy w Szewcach nazwę gen. Antoniego Hedy „Szarego”.

12. Jabłoński Stanisław
13. Janiszewska Domicela
14. Kopeć Józef rolnik ze wsi Dobrzączka. Razem z Feliksem Wawrzeńczakiem pierwszy odkrył pod koniec 1963 roku Jaskinię Raj. Swego odkrycia dokonali przypadkowo. Akurat w tym miejscu pozyskiwali kamień wapienny. Któregoś dnia natrafili na wąską szczelinę niknacą gdzieś w głębiach ziemi. Podzielili się tą informacją we wrześniu 1964 roku z uczniami Technikum Geologicznego z Krakowa i ich nauczycielką panią mgr M. Boczarową.
15. Kowalczewski Sylwester
16. Łoniewski Karol ps. „Lew”
17. Michalski Tadeusz, ksiądz
18. Oliwiński Piotrzasłużony rycerz, uczestnik bitwy pod Beresteczkiem w 1651 roku. Od 1652 r. administrator wsi Szewce. Prawdopodobnie właścicielem tej wsi stał się z nadania króla Jana Kazimierza. Taką nagrodę otrzymał za waleczność okazaną w bitwach wierność królowi i Rzeczypospolitej.
19. Padechowicz Edmund
20. Piątek Kazimierz Jan ps. Herwinczłonek Związku Strzeleckiego, absolwent Wydziału Filozoficznego Uniwersytetu Jagiellońskiego, dowódca Kadrówki. 12 sierpnia 1914 roku wprowadził I Kompanię Kadrową do Kielc. W 1932 r. stał się patronem mostu żelbetowego o konstrukcji łukowej wybudowanego na rzece Bobrzy.
21. Piłsudski Józef

Powitanie Józefa Piłsudskiego na dworcu w Warszawie - 1916 r.

wielki Polak, wybitny dowódca wojskowy, Naczelnik Państwa, Pierwszy Marszałek odrodzonej Rzeczypospolitej Polskiej, twórca czynu legionowego, komendant I Brygady Legionów, Naczelny Wódz w zwycięskiej wojnie 1920 r., największy wychowawca żołnierskich pokoleń sprzed września 1939 r.
Rankiem, 12 sierpnia 1914 roku, poprowadził Batalion Kadrowy z lasu na Czerwonej Górze, koło wsi Bolechowice, do Kielc.

22. Popiel Wincenty
23. Ratti Achilles Msgr, od 12 II 1922 r. papież Pius XI
24. Reczko Józefaplikant adwokacki. Przybył do miejscowości Trzcianki zaraz po Stefanie Bielnickim. Zbudował niedaleko od niego swój domek. Zasłynął wkrótce jako znakomity ornitolog - amator. Szczególnym obiektem jego badań, jego uwagi stały się szpaki. Przy swoim domku wieszał skrzynki lęgowe. Wnikliwie obserwował obyczaje tych ptaków. Wyniki swych długoletnich obserwacji ogłaszał drukiem w czasopismach fachowych. Swymi eksperymentami trochę też zdemoralizował niektóre szpacze rodziny. Nie chciały się one wyprowadzić do jego ulepszonych domków zaopatrzonych w uruchomione z zewnątrz przewietrzniki.
25. Rybak Bolesław

Ur. 14 sierpnia 1915 r. w Bolechowicach. Obrońca Westerplatte, starszy legionista, żołnierz 4 Pułku Piechoty Legionów w Kielcach.
Z noty biograficznej opublikowanej na www.westerplatte.pl - syn Józefa i Józefy. Ukończył cztery oddziały szkoły powszechnej. 23 marca 1938 r. wcielony do 4. Pułku Piechoty w Kielcach. Ukończył kurs celowniczych ckm. Na Westerplatte przybył 31 marca 1939 r. jako starszy legionista ze specjalizacją celowniczego. Podczas obrony walczył w wartowni nr 3. Był kontuzjowany. W niewoli jenieckiej przebywał w Prusach Wschodnich. Powrócił do domu w lutym 1945 r. Po ukończeniu kursu prawa jazdy podjął pracę w kieleckim przedsiębiorstwie komunikacji samochodowej, jako kierowca samochodów ciężarowych. Pracował do 1978 r. Zmarł l lutego 1989 r. Pochowany na cmentarzu prawosławnym w Kielcach.
Odznaczenia: Medal za Odrę, Nysę i Bałtyk (1947), Krzyż Walecznych (1960), Odznaka Grunwaldzka (1960), Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1974), Medal „Za udział w wojnie obronnej 1939” (1981), odznaka honorowa „Za zasługi dla Miasta Gdańska” (1984). Pośmiertnie - Srebrny Krzyż Orderu VM (1990)

26. Skowron Ignacy

Obrońca Westerplatte, kapral, żołnierz 4 Pułku Piechoty Legionów. Po II wojnie światowej ukończył szkołę podstawową w Kowali. Mieszkaniec gminy Sitkówka-Nowiny do 1978 r.
Z noty biograficznej opublikowanej na www.westerplatte.pl - urodzony 24 lipca 1915 r. we wsi Osiny, powiat Stopnica, w Kieleckiem. Syn Jana i Klary z Rudników. Miał dwóch braci i siostrę. Skończył trzy oddziały szkoły powszechnej w Pierzchnicy. Po wojnie ukończył 7-klasową szkołę podstawową w Kowali. Przed powołaniem do wojska służył dorywczo w gospodarstwach rolnych, a od 1936 r. w młynie „Kłos” koło Kadzielni.
Służbę wojskową odbywał w latach 1938-1939 w 4. Pułku Piechoty Legionów w Kielcach, skąd na Westerplatte przybył 31 marca 1939 r. jako starszy legionista. 20 maja 1939 r. awansowany do stopnia kaprala. W czasie obrony walczył w wartowni nr 2. Z niewoli jenieckiej ze Stalagu I A został zwolniony 5 listopada 1940 r. z powodu choroby. Zamieszkał z żoną i rocznym dzieckiem w Radkowicach koło Chęcin, pracując w gospodarstwie teściów. 15 października 1941 r. podjął pracę w kolejnictwie jako robotnik fizyczny. W październiku 1951 r. został tormistrzem i na tym stanowisku pracował do emerytury, do roku 1975. Nominację na stopień ppor. w stanie spoczynku otrzymał w 1989 r.
Odznaczenia: Medal Zwycięstwa i Wolności 1945 (1945), Odznaka Grunwaldzka (1947), Medal za Odrę, Nysę i Bałtyk (1960), Srebrny Medal „Zasłużonym na Polu Chwały” (1960), Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1974), Medal „Za udział w wojnie obronnej 1939” (1981), odznaka honorowa „Za zasługi dla Miasta Gdańska” (1984), Medal „Za długoletnie pożycie małżeńskie” (1988), Srebrny Krzyż Orderu VM (1989), Medal „Za zasługi dla Kielecczyzny” (1989), Odznaka Weterana Walk o Niepodległość (1995), Medal 1000-lecia Miasta Gdańska (1997), Odznaka Honorowa Związku Kombatantów RP i BWP (1997).

27. Spadło Czesław ps. „Kret”, „Mały”
28. Walewska Włodzimiera
29. Słowik Janbudowniczy kuźnicy żelaza w słowiku na przełomie XVI i XVII wieku. Jedna z hipotez głosi, że od niego wywodzi się nazwa przedwojennego letniska. Od 1 stycznia 1974 do 1980 r. Słowik z Zalesiem należał do gminy Sitkówka-Nowiny. Naukowcy długo nie mogli ustalić lokalizacji kuźnicy. Współcześnie przyjmuje się, że prawdopodobnie stała w Zalesiu na działce nr 100. W tym miejscu zachowały się także znaczne ilości żużla, miedzi i ołowiu.
30. Wawrzeńczak Feliksrolnik ze wsi Dobrzączka. Razem z Józefem Kopciem pierwszy odkrył pod koniec 1963 roku Jaskinię Raj. Swego odkrycia dokonali przypadkowo. Akurat w tym miejscu pozyskiwali kamień wapienny. Któregoś dnia natrafili na wąską szczelinę niknacą gdzieś w głębiach ziemi. Podzielili się tą informacją we wrześniu 1964 roku z uczniami Technikum Geologicznego z Krakowa i ich nauczycielką panią mgr M. Boczarową.
31. Żeromski Stefan
32. Życińska Józefa ps. „Zośka”

Żona Aleksandra Życińskiego ps. „Wilczur”, porucznika AK – NSZ – WIN, który wraz z trzema innymi żołnierzami podziemia: Józefem Figarskim ps. Śmiały, Czesławem Spadło ps. „Kret” i „Mały” oraz Karolem Łoniewskim ps. „Lew”, po osądzeniu przez stalinowski sąd, został rozstrzelany w zgórskim lesie 24 września 1948 roku, około godz. 19.10, przez żołnierzy Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego.
Miejsce ich pochówku nigdy by się nie wydało, gdyby nie wytrwałe, kilkudziesięcioletnie poszukiwania Józefy Życińskiej. Wdowa pytała, szukała i publikowała na łamach Słowa Ludu apele o wskazanie miejsca pochówku swojego męża. Na jeden z nich odpowiedział gajowy Przepióra ze Zgórska, który był świadkiem zbrodni. Opowiedział historię z 1948 roku, gdy w zgórskim lesie zauważył 4 mężczyzn kopiących dół i 9 żołnierzy KBW z bronią. Gajowy ukrył się w krzakach i czekał. Po jakimś czasie usłyszał strzały z broni maszynowej. Przestraszony uciekł do domu, ale nazajutrz odnalazł miejsce przykryte świeżą darnią, oznaczył je i opiekował się nim. Na pobliskim dębie pojawiła się kapliczka.
Poszukiwania szczątków ofiar, jakie w tym miejscu przeprowadził w 2006 roku IPN, nie przyniosły rezultatów. Jednak na miejscu stalinowskiej zbrodni zbudowano symboliczny grób. Jego budowę sfinansowała gmina Sitkówka-Nowiny.
24 września 2007 roku, w 59. rocznicę stalinowskiej zbrodni, przy grobie w Zgórsku odprawiono mszę świętą z udziałem rodzin pomordowanych, kombatantów, Związku Strzeleckiego „Strzelec”, dzieci z Nowin i Kowali, nauczycieli, leśników, władz wojewódzkich, władz gmin Sitkówka-Nowiny i Bliżyn. Rząd reprezentowali wicepremier Przemysław Gosiewski oraz wojewoda świętokrzyski Grzegorz Banaś, którzy pośmiertnie odznaczyli por. Aleksandra Życińskiego ps. „Wilczur” Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski. Odznaczenie odebrała z rąk premiera Józefa Życińska.

33. Życiński Aleksander ps. „Wilczur“, por. AK, NSZ, WiN

Aleksander Życiński, porucznik AK – NSZ – WIN, wraz z trzema innymi żołnierzami podziemia: Józefem Figarskim ps. Śmiały, Czesławem Spadło ps. „Kret” i „Mały” oraz Karolem Łoniewskim ps. „Lew”, po osądzeniu przez stalinowski sąd, został rozstrzelany w zgórskim lesie 24 września 1948 roku, około godz. 19.10, przez żołnierzy Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego.

24 września 2007 roku, w 59. rocznicę stalinowskiej zbrodni, obecny w Zgórsku wicepremier Przemysław Gosiewski odznaczył pośmiertnie Aleksandra Życińskiego. Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski. Odznaczenie odebrała z rąk premiera Józefa Życińska, wdowa po zamordowanym oficerze.
Więcej pod hasłem Życińska Józefa

34. Źrałek Antoni, ksiądz
« powrót
Pytania do Wójta Odpowiedzi Wójta
 
SONDA
Jakiego rodzaju źródłami energii odnawialenej jesteś zainteresowany?
kolektory słoneczne
pompy ciepła
inne systemy
zobacz wyniki

<<   Marzec   >>
NiPoWtŚrCzPtSo
1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31

MAPA SERWISU
STATYSTYKA